آشنایی با هنر گبه بافی

گبه

خاستگاه گبه‌بافی در بین عشایر قوم لر در استان‌هایی همچون لرستان، کهگیلویه و بویراحمد می باشد.در بین این قوم گبه بافی رواج زیادی دارد. این قالی‌ها با پرز بلند جذابیت خاصی دارند. این مردم گبه بافی را برای نشان دادن مراسم های گوناگون خود انجام می دادند. شاید برای شما هم جالب باشد که بدانید در هر موقعیتی، گبه بافی به وضع و حال مردم وابستگی داشته است. در واقع در زمان های شادی از رنگ های روشن و در مراسم های غم و ناراحتی، گبه بافی را با کمک نخ های تیره انجام می دادند.
پس با وبلاگ جانان کارپت همراه باشید.

گبه بافی در کجا رشد یافت؟

شایان ذکر است که برخی گبه بافی را به دوران انسان های نخستین نیز مرتبط می دادند. در واقع آن ها معتقد هستند همانطور که در آن زمان از پشم یا پوست حیوانات زیر اندازهای مختلفی تهیه می کردند، گبه بافی هم به همین منظور در بین مردم رواج یافت. برای گبه بافی هم رفته رفته تجربه‌ی آن ها در استفاده از پشم حیواناتی همچون گوسفند افزایش یافت. و در واقع گبه بافی به شکل امروزی درآمد.

گبه

گبه بافی و ویژگی های آن

گبه‌بافی تفاوت‌هایی با بافت قالی دارد. همانطور که گفتیم تولید گبه را به عنوان زیرانداز انجام می‌دادند. ابعاد گبه‌ها اغلب در سایز کوچک بافته می‌شدند. استفاده از پشم های ضخیم در گبه‌بافی باعث شده بود تا برای قرار دادن آن‌ها به عنوان زیرانداز بسیار مناسب باشند. اولین مرحله در گبه‌بافی را می توان جداسازی پشم ها دانست. عشایر اغلب خود دام هایی دارند و کار دامداری هم انجام می دهند. بنابراین از پشم دام های خود جهت تهیه گبه و زیرانداز های گوناگون استفاده می نمودند. پرزهای بلند و گرمای پشم‌های بکار رفته در بافت گبه‌ها باعث متناسب سازی آن برای کاربری در نظر گرفته شده بعنوان زیرانداز بود.

در گبه‌بافی بر خلاف فرش و قالی ها، نقشه‌ی بخصوصی وجود ندارد. به همین دلیل هم پیدا کردن دو گبه که صددرصد شبیه به هم باشند، غیر ممکن بنظر می رسد. در گبه‌بافی از قانون خاصی پیروی نمی کنند. به همین دلیل هم تنوع فوق العاده زیادی دارند. کسانی که به کار گبه‌بافی مشغول بودند، پشم‌های با رنگ طبیعی را به کمک ایده‌های ذهنی تبدیل به یک گبه بسیار شکیل می نمودند. شاید بتوان برخی از آرزوهای خود را هم بر روی گبه نقش می زدند. اما رفته رفته الهام از طبیعت هم یک راهی برای یافتن نقش گبه ها شده بود. به همین منظور نقش حیواناتی همون شیر، آهو و حیواناتی از این قبیل هم بر روی گبه‌ها قابل مشاهده است.نقش شیر به ویژه در در بین گبه‌های تولید شده در بین اقوام لر به چشم می خورد. چرا که گویا نماد قدرت به حساب می آمد.

گبه بافی به صورت شخصی

گبه‌بافی در ابتدا برای استفاده شخصی تهیه می‌شد اما در حال حاضر به دلیل سادگی و لطافت خاصی که دارد، میزان فروش قابل توجهی دارند و افراد زیادی از ان برای قسمت‌های مختلف منزل خود تهیه می نمایند. تارهایی که در گبه بافی و به عنوان نخ چله کشی آن مورد استفاده قرار می گرفت، موی بز بود. در آن زمان رنگ‌های طبیعی مورد توجه گبه بافان بود. اگر پشم‌های خود رنگ در دست نداشتند پشم‌ها را با استفاده از رنگ‌های طبیعی آماده‌ی استفاده در بافت گبه می‌نمودند. اما رفته رفته با تولید بیشتر رنگ‌های صنعتی، کمتر از نوع طبیعی استفاده می شود.

در آخر باید بگوییم که گبه‌بافی جزو هنرهای اصیل و ماندگار ایران محسوب می شود. گبه‌ها در هر جای دنیا که بروند و مورد استفاده قرار بگیرند، نماد فرهنگ و اصالت ایران می باشند.